Historie

Aan de oudste winkelstraat van Nederland staat een van de monumentale panden van Nijmegen: een stadskasteel dat door de eeuwen heen kooplieden, burgemeesters en — voor één avond — een keizer onderdak bood. Vandaag draagt het pand de naam De Gulden Waagen.

Wie door de gang loopt, ziet nog originele kantelen; in de aankomsthal liggen muren met pek uit een tijd waarin de pest voor de deur werd gehouden met bijgeloof en teer. Dit hoofdstuk volgt het pand van 1425 tot vandaag.

De naam is ontleend aan de gouden koets die in de middeleeuwen bij de Hezelpoort stond. Vanaf hier werden voorname gasten — destijds kwamen zij uit Holland, want Nijmegen behoorde toen aan de stad Kleef — naar het kasteel op het Valkhof gebracht. De funderingen van dat kasteel liggen er nog, in het Valkhofpark.

" In 1810 bracht Napoleon Bonaparte een bezoek aan Nijmegen — een van de voorname gasten die via de Gulden Waagen naar het Valkhof werden geleid.

De paarden en de koets zelf stonden gestald in de Gulden-Wagen-gas, de steeg die nog altijd tegenover het hotel ligt.

Het pand was oorspronkelijk een stadskasteel. In de gang zijn nog originele kantelen te zien; in de aankomsthal ontdekten restaurateurs muren met middeleeuws pek, aangebracht om de pest buiten te houden — bijgeloof met bouwhistorische waarde.

In de winkel van Dille & Kamille, die inmiddels deel uitmaakt van het pand, kwam een 15e-eeuwse haardstede aan het licht. De haardstenen tonen twee gekroonde, elkaar aankijkende leeuwen — een voorstelling die volgens deskundigen gangbaar was in die tijd. Mogelijk liet Jacob Leeuwens, die er in 1645 woonde, ze aanbrengen. Achter deze haard vonden onderzoekers nog oudere vuurplaatsen.

De balklaag van het plafond dateert van omstreeks 1450. Graafwerk bracht bovendien een tweede vloer aan het licht, zo'n 50 centimeter lager dan de huidige — compleet met tegelwerk en een tongewelfkelder, nu verscholen onder het parket.

In het pand woonden ooit burgemeesters die, zoals destijds gebruikelijk, tegelijk stadsbestuurder en handelaar waren — onder wie zoutzieders en houthandelaren. Het pand wisselde door de eeuwen vaak van eigenaar.

In 1729 kwam het in handen van Christoffel van den Berg en zijn vrouw Anna Martina van Benthem. Hun portretten hangen in het Valkhofmuseum, met replica's in de ontvangstruimte van het hotel. Het stadskasteel zelf is te zien op een groot vogelvluchtschilderij van Feldman uit 1669, ook in het Valkhofmuseum.

" Met dank aan dr. Willy Niessen, die de bewoningsgeschiedenis van de Lange Hezelstraat optekende, en de familie Jaspers, die het pand naar zijn huidige staat restaureerde.

Vandaag is De Gulden Waagen een hotel middenin het autovrije centrum van Nijmegen — overdag levendig, 's avonds terug in de rust die het pand al eeuwen kent.

Het hotel telt drie kamertypes, elk met kluis, airconditioning en gratis wifi. De suites zijn ruim opgezet — met een eigen mini-koelkast en een ruime badkamer met douche of ligbad — en lenen zich goed voor een langer verblijf; enkele hebben een balkon of kitchenette.

De Junior Suite Spa is de enige kamer met een eigen bubbelbad, naast een inloopdouche — dertig vierkante meter op een hoge verdieping, met de lift bereikbaar.

De tweepersoonskamers zijn er met of zonder balkon.

" Enkele kamers kijken uit over de oudste winkelstraat van Nederland — middeleeuws Nijmegen al bij het ontbijt.

Het hotel ligt aan de Lange Hezelstraat, in het autovrije hart van Nijmegen — tussen bijzondere winkeltjes en restaurants, op loopafstand van het Valkhof en de Grote Markt.

Parkeren kan op parkeerterrein Oude Stad P2, Heselaan 14, zo'n 5 minuten lopen: de dichtstbijzijnde openbare parkeergelegenheid. Het tarief is €2,60 per uur (9–18 uur) en €0,50 per uur (18–21 uur), met een maximum van €15 per dag.

Bronnen & noten

1. 1 Dr. Willy Niessen, De bewoningsgeschiedenis van de Lange Hezelstraat tussen 1400–1850.
2. 2 Valkhofmuseum, Nijmegen — portretten Van den Berg en vogelvluchtschilderij van Feldman (1669).
3. 3 Restauratie naar huidige staat: familie Jaspers.
4. 4 waagenhotelgroup.com/historie en /kamers, geraadpleegd 26 augustus 2026.